Nu de full-profs van ADO na een imposante zegereeks het behaalde kampioenschap kunnen vieren dacht ik er goed aan te doen in kaart te brengen hoe vaak sinds de introductie van het betaalde voetbal in Nederland – in 1954 dus – ADO kampioen is geworden. Hoe vaak denkt u? In totaal vier keer luidt het antwoord, natuurlijk er is vaker gepromoveerd echter in deze column zal specifiek op de vier behaalde kampioenschappen – na het ontstaan van het professionele Nederlandse voetbal in 1954 in de eerste divisie – worden ingezoomd. Na de seizoenen 1956/1957, 1985/1996, 2002/2003 en het afgelopen seizoen kon de kampioensvlag in top. Drie keer in het Zuiderpark – de vierde keer in het WerkTalent stadion. In 1957 als ADO, in 1986 als FC Den Haag, in 2003 en 2026 als ADO Den Haag.
In het seizoen 1956/1957 werd 20 keer gewonnen, 7 keer gelijk gespeeld en 3 keer verloren. Betreffende het seizoen 1985/1986 zien we een compleet ander – uniek – beeld – er werd niet verloren, 26 keer gewonnen en 10 keer gelijkgespeeld. En dan het seizoen 2002/2003 waarin 26 keer met winst werd afgesloten, 3 keer werd verloren en 5 keer een gelijkspel als eindstand van een wedstrijd werd geregistreerd. Inzake het afgelopen 2025/2026 seizoen smaakte het bier na 27 overwinningen ongetwijfeld beter dan na de 7 nederlagen – er werd 2 keer gelijkgespeeld. En dat met nog twee wedstrijden te gaan!
De columns van Rini Toet worden mede mogelijk gemaakt door “BeDe Kamerverhuur”
Ik kan nu een stuk schrijven inzake het verloop van afgelopen seizoen – doe ik niet – integendeel – aan de hand van met name krantenkoppen zal ik proberen het verloop van de vier kampioenschappen aan u trachten voor te schotelen. Voordat ik hieraan begin denk ik er goed aan te doen duidelijk te maken welke betaald voetbal organisaties naast ADO aan de vier bedoelde – voor ADO succesvolle – eerste divisie competities hebben deelgenomen. In ieder dus niet Jong Ajax, Jong AZ en Jong FC Utrecht – dat moge duidelijk zijn. In de vier voor ADO kampioencompetities blijkt slechts Helmond Sport (begon als Helmondia’55) de tegenstander welke bij ADO was ingedeeld. Kunt u nagaan hoe e.e.a. sinds 1957 is veranderd – niet alleen qua voetbalverenigingen dus.
In 1957 werd in de hoogste divisies van het Vaderlandse voetbal slechts op zondagmiddagen gevoetbald, kun je tegenwoordig niet meer mee aankomen – dat is duidelijk. In 1957 was het voormalige ADO stadion in het Zuiderpark goed voor 29.000 toeschouwers, in 1986 en 2003 waren – nadat een groot aantal staanplaatsen was vervangen door zitplaatsen – dit er nog slechts 11.000. Anno 2026 kunnen 15.000 toeschouwers in het WerkTalent stadion plaatsnemen. In 1957 en 1986 was het twee punten systeem nog van toepassing, vanaf seizoen 1995/1996 werd het drie punten systeem geïntroduceerd. Aan de hand hiervan kan worden verklaard waarom ADO in 2003 en 2026 meer punten dan in 1957 en 1987 behaalde. In 1957 behaalde ADO 47 punten uit 30 gespeelde wedstrijden, in 1986 62 punten uit 36 prachtige slijtageslagen, in 2003 83 punten uit 34 unieke competitieduels en in 2026 83 punten uit 36 voetbalshows – dit terwijl er nog 2 wedstrijden zijn te gaan. Na het seizoen 1956/1957 kon ADO-speler Carol Schuurman – met 28 doelpunten – als topscorer van 1e divisie A worden bekroond.
In 1987 scoorde Remco Boere namens onze Haagse trots eveneens 28 treffers en eindigde hiermee op een gezamenlijke eerste plaats met Peter van Velzen van destijds RKC op de topscorerslijst in de eerste divisie. Een eerste divisie waarvan er in 1957 nog twee van toepassing waren – eerste divisie A en B. In 2003 had de eerste divisie een andere naam: de Gouden Gids divisie, in 2026 dus de Keuken Kampioen divisie-BV. In 1957 werd het ADO-vlaggenschip gecoached door Rinus Loof, in 1987 door Rob Baan, in 2003 door Rinus Israël en Lex Schoenmaker, in 2026 door Robin Peter. Tijdens het seizoen 2025/2026 was een ADO-begroting van 15 miljoen euro van toepassing, in 1957 werd er gewoon via een loonzakje in guldens betaald – hierbij heb ik het donkerbruine vermoeden dat er absoluut nog geen sprake van begrotingen was. In 1957 speelde men nog met zogenaamde binnenspelers (links en rechtsbinnen dus). Nogmaals sinds 1957 is er veel veranderd echter als het aan mij had gelegen speelde ADO nog steeds als vanouds in het authentieke Groen/Rode shirt – bij voorkeur zonder reclame, met een V-hals met veter en een ouderwets kraagje.
Eindstand seizoen 1956/1957 – eerste divisie A: Alkmaar ’54, Limburgia, Xerxes, SVV, HVC, Helmondia’ 55 later Helmond Sport, Haarlem, VSV, de Graafschap, Roda Sport, KFC, FC Wageningen, De Volewijckers, DWS en Emma.
Eindstand seizoen 1985/1986 – eerste divisie: FC Den Haag, PEC Zwolle ’82, RKC, SC Veendam, Willem II, Telstar, FC Volendam, Vitesse, de Graafschap, RBC, SVV, Helmond Sport, NAC, FC Wageningen, DS’79, Eindhoven, SC Heerenveen, Emmen, SC Cambuur.
Eindstand seizoen 2002/2003 – eerste divisie – de Gouden Gids divisie: ADO Den Haag, Emmen, Helmond Sport, Heracles, FC Den Bosch, FC Volendam, Go Ahead Eagles. Sparta, Top Oss, FC Eindhoven. Cambuur. Stormvogels/Telstar. VVV, Haarlem, Fortuna Sittard, MVV, BVV Veendam, FC Dordrecht
Tussenstand seizoen 2025/2026 – eerste divisie – Keuken Kampioen Divisie-BV – nog twee wedstrijden te spelen: ADO Den Haag, SC Cambuur, Willem II, de Graafschap, Almere City, Jong PSV, Roda JC, FC Den Bosch, Helmond Sport, Jong AZ, FC Dordrecht. FC Eindhoven. Jong FC Utrecht, VVV-Venlo, FC Emmen, Vitesse en MVV Maastricht.
Inzake de ADO-kampioensseizoenen in de eerste divisie heb ik een aantal krantenkoppen verzameld en in kaart gebracht, wellicht herkent u e.e.a. aan de hand van onderstaande krantenberichten.
Seizoen 1956-1957:
M. Clavan van Scheveningen HS naar ADO – ADO krijgt er 5000 plaatsen bij – ADO speelde in een oefenduel gelijk tegen Vienna – Competitie indeling voor de KNVB-Semiprofclubs bekend – ADO ziet de toekomst optimistisch in – Zondag starten de semiprofs – Technisch beter ADO pas kort voor tijd gelijk – Clavan debuteert met doelpunt – Volewijckers en ADO deelden de punten, 3-3 – ADO kwam niet verder dan 1 punt – ADO won met 3-0 van DWS – ADO noteerde eerste overwinning – Haarlem verspeelde punt bij ADO – ADO behaalde de hoogste score tegen traag KFC -Vijf Haagse doelpunten voor ADO -ADO nog ongeslagen – ADO weer 2 punten erbij – Superieur ADO wijst VSV resoluut terug – ADO’s binnenspelers Clavan en Timmermans sloopten HVC defensie – Schotvaardig ADO op kop – Lex Rijnvis van ADO drie keer raak – Sterker en beter ADO won op het kantje: 3-4 – ADO liep als een goed geoliede machine – Zal Roda Sport tegen ADO tot winst kunnen komen? – ADO schoof Limburgia door zege op Roda Sport opzij – ADO na 14 wedstrijden 1 punt voor op Limburgia – ADO haalde punten op in mijnstreek – ADO’s verdediging redde in Kerkrade 2 punten – ADO nam ereplaats weer over van Limburgia – Stuivertje wisselen tussen ADO en Limburgia – ADO handhaafde zich als leider in 1e divisie A – de topwedstrijd tussen ADO en Limburgia is een harde strijd geworden – Middenvoor Schuurmans scoorde het winnende doelpunt – Schuurman schoot ADO naar betere positie – ADO nu 2 punten voor op Alkmaar – ADO toonde meesterschap in 1e divisie: 5-1 tegen de Volewijckers – Schuurman en Rijnvis scoorden wederom – ADO verslaat Haarlem met 1-5 – ADO liep uit op Alkmaar en Limburgia – ADO weer dichterbij de titel – Topformatie ADO trof DWS vol: 1-5 – ADO heeft nu vijf punten meer als Alkmaar – drie doelpunten Schuurman tegen DWS – Positie van ADO werd niet aangetast -ADO steeds sterker – ADO weer stap dichterbij eredivisie – ADO ongenaakbaar in 1e klasse – Zeventigste goal voor ADO – Het geluk lacht ADO toe – Een Alkmaarder Kaas was te weinig voor gretig ADO – Alkmaar dwong ADO tot uiterste – Schuurman scoorde een hattrick in de beslissende ADO-zege op Alkmaar – Clavan ditmaal de beste man bij ADO – Weg naar eredivisie nu bijna open voor Den Haag – ADO won mager bij Emmen – ADO heeft voor de titel nog drie punten nodig – Dertig man naar Oranje-training waaronder ADO-giganten Clavan, Schuurman en Timmermans – Slecht ADO voetbal in druk bezet Emma-sportpark – ADO liep verder uit – In de 1e divisie A is ADO bijna onbereikbaar geworden – ADO kan zondag kampioen zijn – Nerveus ADO kon tegen Helmondia niet scoren – ADO moest de feestwijn nog onder de kurk laten – Tempo loze aanval van ADO maakte geen goal – ADO kan nog geen feest vieren – Misstapje van ADO zonder gevolgen – Kampioensvlag van ADO te Wageningen in top? – Wageningen versperde ADO weg naar kampioenschap: 3-1 – Hagenaars Hypernerveus – Zelfs Theo Timmermans en Clavan konden kansen niet doen keren – Kampioensfeest van ADO werd uitgesteld -Wageningen speelde in topvorm, ADO moest de vlaggen opbergen – ADO-feest weer uitgesteld – ADO promoveert – ADO versloeg de Graafschap en ging op de schouders – ADO viert kampioenschap met nieuwe tribunes – Den Haag bejubelde ADO – Nerveus spelend ADO won royaal van de Graafschap – Twee goals van Rijnvis hielpen ADO over de zenuwen – Doelpunt van Schuurman besliste de strijd – Triomftocht door Den Haag voor ADO – ADO promoveert naar eredivisie, ADO is kampioen – ADO eerste kampioen in betaald voetbal – Graafschap kon kampioenschap van ADO niet verhinderen – ADO wint laatste wedstrijd met 1-3 bij Limburgia.
Seizoen 1985/1986:
slechts 500 toeschouwers bij FC Den Haag tegen MVV, Boere scoorde gelijkmaker – Trainer/coach Rob Baan van FC Den Haag in belangstelling bij andere clubs – FC Den Haag wint voor de KNVB-beker met 3-0 van Fortuna Sittard, doelpunten van Groenendijk, de Roode en Danen – voorzitter den Dulk van FC Den Haag stapt op – FC Den Haag in maart 1986 nog altijd ongeslagen – Telstar met 5-0 verslagen, doelpunten van de Roode, Boere (2) en Jol (2) – René Stam, doelman van FC Den Haag verlengt met 2 jaar – Remco Boere leidt topscorerslijst met 17 doelpunten – FC Den Haag periodekampioen in eerste divisie – Telstar mist ‘zwaargewicht’, FC Den Haag maait onervaren ploeg van trainer André omver – Koploper FC Den Haag met één wedstrijd minder zeven punten los van Willem II – Koploper eerste divisie blijft ongeslagen – FC Den Haag boekte de zeventiende overwinning en is dit seizoen nog immer ongeslagen – FC Den Haag gaat onverdroten door – Leider FC Den Haag pas in slotfase langs RBC, Otto scoorde in 84ste minuut – FC Den Haag met 3-3 tegen DS’79 door oog van de naald – Sensationeel gelijkspel FC Den Haag – FC Den Haag via Rontberg in slotminuut langszij – Tolsma redt FC Den Haag tegen de Graafschap – FC Den Haag ontsnapt weer – FC Den Haag ontloopt nederlaag – FC Den Haag handhaaft ongeslagen status – Hotelplan investeert volgend seizoen indien wordt gepromoveerd 1 miljoen in FC Den Haag – Concurrentie helpt FC Den Haag een handje – FC Den Haag wint met 3-1 van SVV – Schellevis, Boere en Danen scoorden – FC Den Haag vergroot afstand – KNVB wil mogelijk relschoppers bij wedstrijden weren – FC Den Haag loopt uit – Remco Boere blijft scoren – FC Den Haag wil Lems aantrekken – FC Den Haag al 27 wedstrijden ongeslagen – FC Den Haag kan donderdag thuis tegen Veendam al promoveren – Laatste loodjes FC Den Haag – FC Den Haag heeft nog 1 punt nodig – FC Den Haag mikt voor volgend seizoen op Peter van Velzen – FC Den Haag is op weg naar een nationaal record, 30 keer ongeslagen – Volendam verstoort Haags titelfeest met gelijkspel – Rob Baan met FC Den Haag nog steeds op drempel eredivisie – Dag van de waarheid breekt nu echt aan – Feest in Den Haag – Door zege op Veendam terug in eredivisie – Veendam kan Haags feest niet verstoren – Remco Boere scoorde, wie anders – FC Den Haag promoveert naar eredivisie – Tegenover Martin Jol, Heini Otto en Edwin Purvis was het kwaad kersen eten – Hoge score in het Zuiderpark – Den Haag nog altijd ongeslagen – Frans Danen verzilverde één-twee met Heini Otto – Haagse Bluf – Vooral Heini Otto leerde ons verdedigen – Stoop speelt met trainer Rob Baan – Rob Baan kreeg onaanvaardbaar aanbod – Woeste tonelen in Zuiderpark na promotie – FC Den Haag al gepromoveerd – Martin Jol: ik verheug me op eredivisie – FC Den Haag na promotie nu ook kampioen van eerste divisie – FC Den Haag zet kroon op het werk – FC Den Haag na zege in Eindhoven kampioen – Record voor FC Den Haag, zonder nederlaag geëindigd – Martin Jol tot beste speler van de eerste divisie gekozen – Martin Jol verguld met gouden schoen.
Seizoen 2002/2003:
Miljoenen voor veilig ADO-Stadion – Rinus Israël en Lex Schoenmaker kwamen vanuit de Verenigde Arabische Emiraten naar het Zuiderpark – Was luilekkerland in de woestijn – ADO Den Haag neemt koppositie over – ADO pakt overtuigend titel in eerste periode – ADO zegevierde met 3-0 over Heracles – Calabro doeltreffend tegen FC Eindhoven – Hofstede, Stroeve en Castelen scoorden – Lex Schoenmaker zal trainingen voorlopig leiden – Rinus Israël, hersteld van hartoperatie, na vier maanden terug op het veld – ADO geeft Emmen slaag – ADO Den Haag kan dit seizoen alleen nog maar groeien – ADO versloeg Helmond Sport met 4-0 – ADO Den Haag loopt uit – Jan Paul Saeijs voorlopig buitenspel i.v.m. meniscus-blessure – Emmen tegen ADO op verzoek lokale autoriteiten vervroegd – ADO moet langer wachten – Voor ADO Den Haag is aftellen nu echt begonnen – Hofstede scoort wederom voor ADO Den Haag – Roy Stroeve genomineerd als beste voetballer van eerste divisie – ADO-speler Sandro Calabro volgend seizoen naar FC Utrecht – Fans ADO woedend op Gemeente Deventer – ADO nog geen kampioen – Gebogen hoofden bij ADO Den Haag – Vrijdag kan Haagse club alsnog kampioen worden – Feestje ADO opnieuw uitgesteld – Castelen scoort twee keer tegen Volendam – Niemand loopt met de borst vooruit – Uitduel wordt omgezet in thuisduel – ADO kan vanavond de titel pakken – ADO Den Haag maakt zich op voor kampioenschap in eerste divisie – ADO heeft aan 1 helft genoeg – ADO Den Haag eindelijk kampioen – ADO Den Haag kan eindelijk juichen.
Seizoen 2025/2026:
ADO Den Haag geeft met vijf treffers visitekaartje af tegen Willem II – Mark Wotte verlengt contract als technisch directeur – ADO Den Haag stelt Cedric van der Gun aan als assistent technisch manager – ADO Den Haag ziet SC Cambuur dichterbij komen na nederlaag in eigen stadion – ADO Den Haag gaat onderuit in Arnhem – ADO Den Haag bindt concurrent Roda JC aan zegekar – ADO Den Haag boekt overtuigende zege tegen MVV – ADO Den Haag sleept nipte overwinning over de streep op bezoek bij Willem II – ADO Den Haag is ook op bezoek bij Helmond Sport driemaal trefzeker – vijfde overwinning op rij na thuiszege op VVV-Venlo – Haagse zege in Emmen brengt eredivisie binnen handbereik – pressingmachine ADO Den Haag nu al terug in eredivisie – ADO Den Haag keert volgend seizoen terug in eredivisie – Tijd genoeg voor technisch directeur Mark Wotte om een waardige ploeg neer te zetten – Wie kan er van het huidige ADO Den Haag mee in eredivisie? – Trainer/coach Peter gaat na promotie niet rouleren – Wens overleden Dani komt na vier jaar uit – Bal en Jimenez klagen niet ondanks rol op 2e plan – ADO dendert door richting kampioenschap na winst bij de Graafschap – ADO Den Haag sluit feestweek in stijl af en wint in Doetinchem – De basis is stabiel maar voorin zijn extra kanonnen nodig – Hoe eredivisieproof is dit ADO – Spelers geven trainer Robin Peter de credits voor de promotie – ADO Den Haag breekt contract de Ruijter open – De stille krachten achter het succes van ADO, o zó belangrijk – ADO Den Haag neemt afscheid van vijftal spelers – Volgende week wordt eerste paal nieuwe trainingscomplex ADO Den Haag geslagen – Deze handeling wordt verricht door algemeen directeur Natascha van Grinsven-Admiraal, samen met de wethouder Sport Hilbert Bredemeijer, clubicoon Lex Schoenmaker en bouwer Giel Biersteker – Pakt ADO in een uitverkocht huis de volle buit – ADO Den Haag zeg megastap richting titel – standbeeld voor Lex Schoenmaker komt er nu echt – ADO Den Haag zet reuzenstap richting kampioenstitel – ADO Den Haag won met 4-2 na heerlijk voetbalgevecht tegen Jong Ajax – ADO Den Haag komt sterk terug na 0-2 achterstand – ADO Den Haag op 2e paasdag kampioen? – Milan Hokke is trots op zijn comeback na knieblessure – ADO Den Haag op matchpoint – ADO Den Haag officieus kampioen – Cambuur gooide roet in het eten: ADO Den Haag pakte op 2e paasdag nog niet de titel – ADO Den Haag kan titel ruiken – De kurk kan bijna van de champagne na klinkende 4-0 overwinning op FC Eindhoven – ADO krijgt supermodern en duurzaam trainingscomplex – terug naar historisch Zuiderpark – ADO boekt record met verkoop seizoenkaarten – ADO heel dichtbij titel – ADO Den Haag druk bezig met eerste versterking – ADO Den Haag, na gelijkspel van Cambuur, officieel kampioen – ADO Den Haag viert kampioenschap met fans op straat – ADO Den Haag officieel kampioen Keuken Kampioen Divisie – ADO zonder te spelen kampioen – Uitreiking kampioenschaal na afloop van thuisduel ADO Den Haag tegen RKC – De Gemeente Dordrecht heeft bekendgemaakt dat de burgemeester uit veiligheidsoverwegingen die uitreiking op zondag 12 april voorafgaande aan de wedstrijd FC Dordrecht niet toestaat – ADO Den Haag over de laatste titel in 2003: alles viel goed in dat seizoen – Prachtige erehaag door spelers FC Dordrecht – ADO Den Haag groots onthaald – Familiefeest bij kampioenschap – Door de enorme mensenmassa kwam de spelersbus stapvoets vooruit – Bijzonder weekend ADO Den Haag: titel zonder te spelen, feest tot in de kleine uurtjes en 1-0 verlies in Dordrecht.
Tot slot even een stap terug naar 1957, de tijd van houten doelpalen en latten, van reclame op tenues was nog geen sprake, het dragen van scheendekkers was nog niet verplicht, er was nog sprake van best wel zware donker gekleurde voetbalschoenen – grote merken als Adidas en Quick bestormden nog amper de markt. Nederland telde zo’n tachtig semi(profclubs) verdeeld over vijf divisies: eredivisie, eerste divisie A, eerste divisie B, tweede divisie A en tweede divisie B. De jaren 50 vormden een cruciale overgangsperiode in de Nederlandse sport, met name in het voetbal, waarin het semiprofessionalisme voet aan de grond kreeg en uiteindelijk leidde tot het volledige betaald voetbal. Veel spelers – ook die van ADO – waren in de jaren 50 officieel nog geen full-prof – het betrof semiprofs. Men combineerde de voetbalcarrière gewoon met een normale baan. Spelers kregen een vergoeding voor trainingen en wedstrijden (contractspelers), maar konden niet leven van het voetbal alleen. Dit betekende dat er in vergelijking met heden ten dage overdags niet werd getraind – gewoon in de (voor)avonduren dus. Kunstlicht – veldverlichting stond nog in de kinderschoenen – dus dat was lastig trainen. Bruine ballen werden wit gekalkt dit om de bal uiteraard beter te kunnen zien. De trainingsmethodieken alsmede het benodigde trainingsmateriaal hebben vanaf 1957 een ware revolutie ondergaan – netten vol met trainingsballen waren nog niet vanzelfsprekend. 1957 – de voetbaltoto werd een jaar hiervoor geïntroduceerd. Het aantal begeleiders rondom huidige BVO-elftallen is ten opzichte van 1957 enorm gegroeid. Het voetbal zelf trok steeds meer supporters naar de velden – van sponsors en skyboxen was absoluut nog geen sprake. Sponsors en skyboxen welke heden ten dage van essentieel belang voor een BVO zijn, daarom is het o zo belangrijk dat de bij ADO ingezette Amerikaanse ondersteuningstrend wordt doorgezet en de full-profs van ADO Den Haag volgend seizoen goed beslagen ten ijs komen. 1957 – voetbal op TV stond nog in de kinderschoenen, komend seizoen zal ADO Den Haag veelvuldig in de schijnwerpers staan. Op de een of andere manier heb ik het gevoel dat dit echt een geweldig en positief seizoen zal worden.
Vrijdagavond 10 april ongekende vreugde van feestende ADO Den Haag supporters in de Schilderswijk nadat FC Den Bosch – Cambuur 1-1 was geworden en ADO Den Haag daardoor officieel kampioen was (foto Brian van der Pol)
Rini Toet
13 april 2026
